خدمات کشاورزی باغبان

کشاورزی پایدار با بهره گیری از دانش روز

گیاهان می‌‌‏توانند فکر کنند، حرف بزنند و ذهن انسان را بخوانند

  • ۲۸۵
گیاهان می‌‌‏توانند فکر کنند، حرف بزنند و ذهن انسان را بخوانند
کیهان پر‌‌‏ از رمز و رازهایی است که دانش کنونی ما را به چالش می‌‌‏کشد. تحقیقات جدیدی که توسط تیمی از دانشمندان دانشگاه غرب استرالیا انجام شده است، نشان می‌‌‏دهد که گیاهان دارای حافظه‌‌‏ی طولانی‌‌‏مدت هستند. این تحقیق همچنین می گوید که گیاهان دارای فرایندهای ذهنی سطح بالا، مثل توانایی احساس ترس و شادی، توانایی برقراری ارتباط و حتی توانایی خواندن ذهن فرد هستند.

زمانی، "پرنس چارلز" شاهزاده‌‌‏ی انگلستان، گفت که وی با گیاهان صحبت می‌‌‏کند و آن‌‌‏ها نیز عکس‌‌‏العمل نشان می‌‌‏دهند. در آن زمان پرنس چارلز مورد تمسخر قرار گرفت؛ اما شاید حق با او باشد.

آیا گیاهان دارای حافظهی بلند مدت هستند؟

دکتر "مونیکا گاگلیانو" رهبری تیم مطالعاتی دانشگاه UWA را برعهده داشت. نتایج این مطالعات در مجله‌‌‏ی علمی Oecologia منتشر شده است. او و همکارانش گیاه "میموسا پودیکا" را از یک ارتفاع بلند بر‌‌‏روی سطحی نرم انداختند تا بدون آسیب زدن به گیاه، به آن شوک وارد کنند. این گیاه به‌‌‏خاطر ویژگی منحصر ‌‌‏به فرد آن انتخاب شد: آن‌‌‏ها در زمانی که مورد تهدید قرار گیرند، برگ‌‌‏های خود را می‌‌‏بندند؛ بنابراین مشاهده‌‌‏ی واکنش آن‌‌‏ها به برخی محرک‌‌‏ها راحت‌‌‏تر بود.

آنچه که این محققان می‌‌‏خواستند بدانند این بود که آیا گیاهان توانایی درک این موضوع را دارند که شوک وارد شده، به آ‌‌‏ن‌‌‏ها صدمه نمی‌‌‏زند؟ همچنین می‌‌‏خواستند ببینند که آیا میتوانند این واقعیت را در مدت زمانی طولانی به‌‌‏ خاطر ‌‌‏آورند؟

در این آزمایش، واکنش گیاهان بعد ‌‌‏از چند بار افتادن از بلندی متوقف شد؛ که این موضوع نشان داد که آن‌‌‏ها متوجه شده‌‌‏اند که این عمل برای آن‌‌‏ها خطرناک نبود. این دانشمندان مطمئن شدند که این عدم واکنش گیاهان به‌‌‏ خاطر خستگی نبود؛ زیرا آن‌‌‏ها از محرک‌‌‏های مختلفی برای نشان دادن واکنش آنی آنها استفاده کردند. این آزمایشها بر روی گیاهان متعدد و در‌‌‏طول دوره‌‌‏ های زمانی مختلف انجام شد.

بعضی‌‌ ‏از این گیاهان تا ۲۸ روز بعد‌‌‏ از آزمایش اولیه‌‌‏ی سقوط، بدون آسیب ماندند. بعد ‌‌‏از چندین روز، آنها هنوز این درس را به‌‌‏ خاطر داشتند و نسبت‌‌‏ به سقوط واکنش نشان ندادند؛ اگرچه نسبت به دیگر محرک‌‌‏ها عکس‌‌‏العمل نشان می‌‌‏دادند.

آیا گیاهان قادرند بدون داشتن مغز فکر کنند؟

اگرچه گیاهان برخلاف دیگر موجودات زنده که دارای قوای ذهنی بالاتری هستند، مغز و سیستم عصبی ندارند؛ اما دانشمندان شروع به فرض یک سیستم جایگزین در آن‌‌‏ها کردند. برای مثال، ساختار گیاهان به شکلی است که قادرند اطلاعات را به‌‌ ‏صورت سیگنالهای الکتریکی منتقل کنند.

"کلیو بکستر" در سال ۱۹۶۶ میلادی در روند صحبت افراد با گیاهان خانگی، به یک کشف حیرت‌‌‏انگیز دست یافت. بکستر، متخصص سابق دروغ سنج در CIA بود که از روش‌‌‏هایی که هنوز هم در سازمان‌‌‏های نظامی و دولت ایالات متحده کاربرد دارد، استفاده می‌‌‏کرد. او آزمایشی را بر‌‌‏روی گیاه "خون اژد‌‌‏ها" (دراسنا)  انجام داد که جزئیات آن در کتاب "راز زندگی گیاهان" نوشته‌‌‏ی "کریستوفر بردز" و "پیتر تامپکینز" آمده است.

او دو گیاه اژدها را انتخاب و یکی از آن‌‌‏ها را به دستگاه دروغسنج متصل کرد و از یکی‌‌ ‏از همکارانش خواست تا گیاه دیگر را لگد‌‌‏مال کند. در زمان اجرای این عمل، دروغ‌‌‏سنج علائمی از ترس را در گیاه متصل به آن ثبت کرد. بکستر آزمایش دیگری انجام داد. گیاهی که احساس ترس را بر روی دروغ‌‌‏سنج ثبت کرده بود، دوباره مورد آزمایش قرار گرفت. این‌‌‏بار از افراد مختلف از‌‌‏جمله فردی که گیاه دیگر را لگدمال کرده بود، خواسته شد که به اتاقی که گیاه متصل به دروغ‌‌‏سنج در آن بود، وارد شوند. دروغ‌‌‏سنج هیچ واکنش در‌‌‏هنگام ورود افراد نشان نداد؛ اما هنگامی که فردی که گیاه دیگر را لگد‌‌‏مال کرده بود، وارد اتاق شد، دوباره احساس ترس بر روی دروغ‌‌‏سنج ثبت شد؛ که نشان می‌‌‏داد که گیاه آن شخص را تشخیص داده است.

بکستر متوجه شد که گیاهان در‌‌‏ هنگام دادن آب به آن‌‌‏ها، علائم خوش‌‌‏حالی را روی دروغسنج نشان می‌‌‏دهند و حتی می‌‌‏توانند ذهن انسان را بخوانند.

آیا گیاهان می‌‌‏توانند حرف بزنند؟

دکتر "گاگلیانو" در زمینه‌‌‏ی ارتباطات گیاهی، پژوهشی را اخیراً انجام داده است. وی توضیح می‌‌‏دهد که سال‌‌‏هاست تولید امواج صوتی توسط گیاهان اثبات شده است. بسیاری تصور می‌‌‏کنند که این امواج صوتی، نتیجه‌‌‏ی فرعی آب‌‌‏زدایی گیاهان است که به‌‌‏طور تصادفی ایجاد شده تا این‌‌‏که بهصورت عمدی ایجاد شده باشد؛ اما گاگلیانو این‌‌‏طور فکر نمی‌‌‏کند.

او به بررسی راه‌‌‏هایی که گیاهان با یکدیگر ارتباط برقرار می‌‌‏کنند، پرداخت که منجر به کشف امواج صوتی از‌‌‏طریق فرایندی قابل درک به‌‌‏نام "حفره‌‌‏سازی" شد. تولید امواج صوتی در ‌‌‏زمانی که گیاه دچار کمبود آب می‌‌‏شود و یا ستون آب آن تحت فشار قرار می‌‌‏گیرد، صورت می‌‌‏گیرد. با این‌‌‏وجود گاگلیانو معتقد است سیگنال‌‌‏های صوتی تولید شده توسط گیاهان به‌‌‏قدری متعدد است که بسیار بعید به‌‌‏ نظر می‌‌‏رسد که همه‌‌‏ی آن‌‌‏ها به‌‌‏خاطر فرایند حفره‌‌‏سازی باشد؛ و در ‌‌‏واقع در ‌‌‏حال حاضر شواهد اخیر نشان می‌‌‏دهد که این تولید صدا توسط گیاهان صرفاً در هنگام کمبود آب یا فرایندهای مربوط به حفرهسازی اتفاق نمی‌‌‏افتد. همچنین وی اشاره می‌‌‏کند که ممکن است برخی‌‌‏از این امواج به‌‌‏خاطر حبابهای تولید شده در لوله‌‌‏های آوند‌‌‏ باشد.

با‌‌‏ این‌‌‏که مکانیسم‌‌‏های نزدیک و نهایی مورد استفاده در حیوانات برای درک محیطی آن‌‌‏ها و برقراری ارتباط با یکدیگر، مدت‌‌‏هاست که موضوع علمی مورد علاقه‌‌‏ی دانشمندان بوده، اما مطالعه بر روی گیاهان که سال‌‌‏هاست انجام می‌‌‏شود، هنوز به رسمیت شناخته نشده است. مخصوصاً این مساله دربارهی صداشناسی گیاهان صحت دارد و جای شگفتی است که متوجه شده‌‌‏ایم توانایی درک صدا و ارتعاشات از ویژگی‌‌‏های حسی و نژادی تاریخ تکاملی موجودات است که دلیل رفتار سازمانی همه‌‌‏ی موجودات زنده و رابطه‌‌‏ی آن‌‌‏ها با محیط خود می‌‌‏باشد.

منبع: روزنامه‌‌‏ی اکونومیست