مهم ترین عوامل ایجاد ضایعات، شامل آسیب های مکانیکی قبل و بعد از برداشت، شوک های ناشی از دما، آفات و بیماری ها و علل فیزیکی و شیمیایی است. این ضایعات در کلیه مراحل پس از برداشت با شروع برداشت تا زمانی که میوه به دست مصرف کننده برسد، رخ می دهد. طی برداشت، آسیب های فیزیکی مانند ساییدگی و زخمی شدن میوه ها شایع است. بین 10- 5 درصد ضایعات در این مرحله به دلیل برداشت میوه نابالغ و نامناسب در روزهای گرم است. در منابع به میزان 10 درصد ضایعات میوه در انبارها اشاره شده است. معمولا میزان ضایعات طی درجه بندی میوه بین 8 - 5 درصد و بسته بندی 5 درصد، به دلیل فقدان رعایت استانداردهای کیفی، تکان های شدید، وجود مواد نامناسب در ساخت بسته و پر کردن زیاد از حد بسته هاست. به دلیل جاده های نامناسب، وسایل نقلیه نامناسب، فقدان مراکز جمع آوری، تجمع ...

عامل بیماری ویروسی کاچکسیا یک ویروئید به نام ویروئید کوتولگی رازک یا همان (Hop Stunt Viroid (HSVD است. همان طور که می دانید ویروئید ها عامل به وجود آورنده ی بیماری های گیاهی هستند که باعث اختلال در رشد گیاه می شوند. بیماری کاچکسیا در مرکبات با علائمی مانند : ترک خوردگی پوست، آبله ای شدن ساقه و رنگ پریدگی همراه است. طبق تحقیقات انجام شده دامنه ی میزبانی این ویروئید گسترده است و درختان زرد آلو، بادام، هلو و آلو را نیز آلوده می کند. در بین مرکبات، نارنگی نسبت به این ویروس حساس تر بوده و خسارت اقتصادی سنگینی را به آن وارد می کند. گفته شده که ویروئید کوتولگی رازک از طریق پیوند و به صورت مکانیکی منتقل می شود. جهت مبارزه با این بیماری، حذف گیاهان بیمار و جایگزین کردن آنها با گیاه سالم، تقویت درختان و تغذیه مناسب می تواند موثر و ...

یکی از مسائلی که اغلب باغداران مرکبات با آن روبرو می شوند پیچ خوردگی برگ های درختان مرکبات است. این عارضه ممکن است علت های مختلفی داشته باشد. شایع ترین این علت ها، کمبود پتاسیم خاک، تنش های محیطی و آفاتی همچون شته و کنه هستند. درمورد هجوم آفات مکنده با استخراج شیره ی گیاه، برگها تغییر شکل داده و دچار پیچ خوردگی می شوند. همچنین طی شرایط تنش محیطی، اگر برگها به سمت داخل پیچ بخورند، به این معنی است که آبیاری درخت کافی نبوده و گیاه تشنه است. نشانه کمبود پتاسیم در برگها به صورت زرد شدن بخشی از برگ رخ می دهد به صورتی که نوک برگ به سمت پایین خم شده است. در این حالت می توان با یک دوز اضافی کود، درمان درخت را انجام داد تا وضعیت آن بهبود یابد.

محلول پاشی 6 کیلوگرم نیترات منیزیم در 500 لیتر آب، از پیشروی علائم کمبود در اولین سال بعد از درمان جلوگیری می کند و برای تولید میوه مناسب، دو بار محلول پاشی در سال ضروری است. در شمال ایران، مصرف 1.4کیلوگرم سولفات منیزیم به صورت پخش نواری برای هر درخت پرتقال شاموتی در رفع کمبود بسیار موثر است. برای عملکرد خوب در مرکبات، محلول پاشی با محلول 5-3 در هزار سولفات منیزیم توصیه می شود. محلول پاشی موجب بهتر شدن رشد درخت، کاهش ریزش برگ ها در پاییز، تیره تر شدن رنگ برگ ها و کم شدن خشکیدگی سرشاخه ها می شود.

کمبود منیزیم در برگ پرتقال: سولفات منیزیم از متداول ترین کودهای منیزیمی قابل استفاده در باغ های مرکبات است. زمان مصرف این کود در باغ ها، اواخر اسفند است. این کود علاوه بر تأمین منیزیم مورد نیاز، گوگرد را هم به صورت قابل استفاده در دسترس گیاه قرار می دهد و باعث افزایش عملکرد هم می شود.

پایین بودن مقدار کلسیم در میوه های ارقام مختلف مرکبات منجر به پیری سریع و آلودگی های قارچی می شود. حتی افزایش مقدار کمی کلسیم در میوه ها می تواند در کاهش زیان های اقتصادی مربوط به انواع اختلالات انباری مانند پوسیدگی های قارچی موثر باشد. کمبود کلسیم با کاهش میزان رشد در بافت های مریستمی همراه است. نشانه های کمبود را می توان ابتدا در نوک ساقه های در حال رشد و جوان ترین برگ ها مشاهده کرد. این قسمت ها تغییر شکل می دهند، زرد می شوند و در مراحل پیشرفته تر حاشیه برگ ها دچار سوختگی خواهد شد. بافت های متاثر از این کمبود در اثر تحلیل دیواره های سلول، نرم می شوند. در خاک ها کمبود مطلق کلسیم به ندرت روی می دهد، زیرا اغلب خاک های معدنی سرشار از کلسیم قابل جذب هستند. البته فقط در برخی از باغ های مرکبات شمال ایران که pH کمتر از 5 دارند، ...

کنه زنگار مرکبات با پاره کردن بافت برگ و میوه و مکیدن شیره گیاهی موجب ضعف شدید درخت می شود. خسارت کنه زنگار مرکبات بیش تر متوجه برگ، میوه، شاخه های سبز و جوان می باشد. گونه های مختلف مرکبات در مقابل این آفت واکنش های متفاوتی می دهند: در پرتقال، نارنگی، نارنج و گریپ فروت پشت برگ های آلوده به رنگ قهوه ای روشن یا مخملی و میوه ها نیز حالت زنگار قهوه ای به خود می گیرند. برگ ها و میوه های درختان لیمو در اثر آلودگی با کنه زنگار مرکبات به رنگ خاکستری مایل به نقره ای در می آیند که روی این اصل کنه نقره ای هم گفته می شود. بافت پوست میوه زبر و پوسته پوسته شده و میوه ها از اوایل مراحل رشدی زمانی که به انداره دانه نخود هستند مورد حمله قرار می گیرند. در مواردی که تمام سطح میوه آلوده باشد، پوست آن تغییر رنگ می دهد. اما اثری از کنه ها ...

عسلک مرکبات با تغذیه برگ ها از طریق سوراخ کردن و خارج کردن مواد غذایی از برگ موجب ضعف گیاه می گردند. عسلک خارج شده از مگس های سیاه مرکبات سطح بیرونی میوه و برگ ها را می پوشاند و موجب رشد قارچ های دوده ای می شود که موجب اختلال در فتوسنتز و در نتیجه ضعف گیاه می گردد. این آفت برگ های جوان را بیشتر ترجیح می دهد. روش های پیشگیری و کنترل آفت: ✔️رعایت فاصله کشت ✔️هرس شاخه های متراکم ✔️کنترل بیولوژیک با دشمنان طبیعی آفت خسارت عسلک مرکبات در ایران کم و در حدی نیست که سمپاشی علیه آن ضرورت داشته باشد.

پروانه برگخوار مرکبات (دم چلچله ای): این آفت به ویژه در بهار نمایان می شود. روی یک‌ درخت تراکم این آفت زیاد نیست وبه ندرت خسارت آن ارزش اقتصادی دارد. لذا توصیه می شود حتی المقدور از مبارزه شیمیایی روی این آفت خودداری گردد. فقط در نهالستان ها و باغ های تازه ساخت در صورت بالا بودن جمعیت از حشره کش های انتخابی(حشره کش هایی که برای گروه کمتری از حشرات سمی هستند)، استفاده شود تا از جمعیت دشمنان طبیعی حمایت شود. میتوان از حشره کش میکروبی BT استفاده کرد.

پروانه برگ خوار مرکبات که به نام پروانه دم چلچله ای نیز گفته می شود، اختصاصاً به درختان مرکبات حمله می کند و لاروهای آن از سر شاخه ها و برگ های جوان به خصوص جوانه های تازه روییده تغذیه می کنند. حشره کامل، پروانه بزرگ و زیبایی با بال های باز حدود 8 سانتی متراست. پروانه ها سبز تا قهوه ای با تعدادی لکه های زرد و آجری هستند. این حشره اختصاصاً به درختان مرکبات حمله می کند و لاروهای آن از سر شاخه ها و برگ های جوان به خصوص جوانه های تازه روییده تغذیه می کنند. خسارت آفت در نهالستان ها و خزانه ها و باغ های تازه ساخت شدید است؛ به طوری که با تغذیه از حاشیه برگ، درخت ها را لخت و عاری از برگ می کند و فقط رگبرگ ها باقی می ماند. این آفت در درجه اول به نارنج و پرتقال و در درجه دوم به لیموترش و نارنگی حمله می‌کند.

بکرائی با نام علمی Aegle marmelos از خانواده ی مرکبات و دارای طعم شیرین و برگ های مرکب است. برگ های آن خاصیت دارویی داشته و در طب سنتی مورد استفاده قرار می گیرند. میوه‌ی بکرائی یک نوع نارنگی است که حاصل پیوند بین نارنگی و لیمو شیرین می باشد و در برخی مناطق از آن به عنوان پایه استفاده می شود. این میوه، پر محصول بوده و نسبت به ph بالا مقاوم است. یکی از معایب این محصول این است که درختان از حدود 15 سالگی از نوک شاخه­ ها شروع به خشک شدن می­ کنند. هم‌چنین نارنگی بکرائی به پوسیدگی طوقه و ریشه، سرما و بیماری ویروسی کاچکسیا حساس است.

گرینینگ یا همان بیماری میوه سبز یک بیماری خطرناک در مرکبات است که خسارات شدید و جبران ناپذیری به باغات وارد می کند. عامل اصلی بیماری، نوعی باکتری است که قابل انتقال بوده و از درختان آلوده به درختان سالم سرایت می‌کند. تمامی ارقام مرکبات میزبان های بیماری میوه سبز هستند اما میزان حساسیت در نارنگی و پرتقال بیشتر است. چنانچه بیماری در مراحل اولیه کنترل نشود، پیچیده تر شده و خسارت آن قابل جبران نخواهد بود. علائم آن به صورت زرد شدن برگ ها در چندین شاخه بروز می کند و نشان دهنده ی آن است که بیماری به تازگی شروع شده و بابد سریع آن را مهار کرد. هم چنین برگها کوچک تر شده و ضخیم می شوند. از دیگر علائم آن زرد شدن سرشاخه ها و رشد خارج از فصل شکوفه هاست. با انجام اقداماتی مانند: ریشه کن کردن درختان آلوده، مبارزه شیمیایی، رعایت نکات بهد ...

مرگ سرشاخه و زوال مرکبات در برخی مناطق به طور ناگهانی اتفاق می افتد و درخت کاملا خشک می‌شود. دلیل این عارضه این است که با افزایش سن درخت، میزان شاخ و برگ و ریشه نیز افزایش یافته و در شرایطی که درخت در سایه قرار می‌گیرد، ریزش شاخ و برگ و مرگ آنها رخ می دهد. البته میزان معینی از شاخه های مرده داخل تاج درخت طبیعی است. با انجام هرس به موقع می توان تا حد زیادی از گسترش این عارضه جلوگیری کرد. به طور کلی مرگ سرشاخه ناشی از عواملی است که سبب ریزش آنها می شوند. عواملی مانند: تنش خشکی، بافت سنگین خاک و آبیاری نامناسب در این عارضه دخیل هستند. در برخی مناطق ممکن است مرگ سرشاخه به طور تدریجی بروز کند و در فصول گرم سال شدت آن بیشتر شود. استفاده از پایه های مقاوم، کشت به صورت جوی و پشته، مدیریت مناسب آبیاری و مصرف کودهای آلی از جمله اق ...

پوملو یا سلطان مرکبات از اعضای خانواده ی مرکبات و بزرگترین میوه ی این خانواده محسوب می شود. این میوه به گریپ فروت چینی نیز معروف است و درختی همیشه سبز به شمار می رود. شرایط آب و هوایی گرمسیری و نیمه گرمسیری، رطوبت و گرما بهترین شرایط رشدی میوه ی پوملو را فراهم می کنند. وزن میوه حدود یک کیلوگرم و به اندازه ی یک توپ بسکتبال است. گلها و برگها نیز بزرگ بوده و پوست میوه ضخیم می باشد. اگرچه پوملو توسط بذر تکثیر می یابد اما می توان آن را بر روی انواع مرکبات پیوند زد. لازم به ذکر است که دانه های کشت شده پس از حدود ۸ سال شروع به میوه دهی می کنند. مهم ترین آفات آن عبارتند از : مینوز، پروانه برگ خوار مرکبات، کنه و مگس میوه و مهم ترین بیماری های آن نیز شامل شانکر و پوسیدگی ریشه ناشی از فایتوفتورا و فوزاریوم می باشد.

مرکبات گروه بزرگی از میوه ها و شـامل انواع پرتقال (C. reticulata Blanco) نارنگی، sinensis (L. Osbeck) لیموشیرین، C. auranifolia (Chrism.) Swingle) لیموترش، (C. paradise Macf.) فروت گریپ، (C. limettioides Tan.) پوملو (Osbeck.) ( C. grandis ) تولید مرکبات در مناطق مختلف جهان و میزان بالای تولید آن موجب شده که این محصـول در جهان از اهمیت اقتصادی زیادی برخوردار باشد، به طوریکه امروزه در تجارت جهانی، مرکبات دومین صنعت بزرگ میوه محسوب می شود.

✔️کفشدوزک کریپت مهمترین حشره شکاری بالشتک مرکبات در باغ های مرکبات شناسایی شده است. لاروهای کریپت ترجیحاً از کیسه های تخم تغذیه می کنند. ✔️هرس داخلی تاج و حذف شاخه های خشک به ویژه در درختان مسن که مکان های مناسبی برای آفت محسوب می شود. ✔️هرس قسمت های پایینی تاج در درختان جوان. ✔️در صورت نیاز به مبارزه شیمیایی، مناسب ترین زمان از اواخر خرداد تا اوایل تیرماه همزمان با اوج حضور جمعیت پوره های سن یک است. ✔️نزدیک بودن درختان مرکبات به یکدیگر سبب انتشار آفت در منطقه و همچنین افزایش رطوبت می گردد. بنابراین توصیه می شود فاصله کاشت درختان از یکدیگر، در زمان احداث باغ رعایت شود. ✔️در صورت آلودگی شدید، روغن پاشی زمستانه درختان پس از هرس در اسفند ماه توصیه می گردد. از آنجا که زمستان گذرانی آفت به صورت پوره های سن دو در سطح زیرین ب ...