گیاهان از طریق مکانیزم های مختلفی در برابر خشکی مقاومت می کنند. محققان فیزیولوژی و اصلاح نباتات برای مقاومت گیاهان در برابر محیط خشک از اصطلاحات زیر استفاده می‌کنند: _ مقاومت به خشکی؛ توانایی یک گیاه برای تداوم رشد و تولید عملکرد در حد رضایت بخش و در شرایط محدودیت ذخیره آب و یا تحت کمبودهای متوالی است. از نظر کلی، مقاومت به خشکی عبارت است از توان زنده ماندن از نسلی به نسل دیگر تحت شرایط محدود آبیاری. _ گریز از خشکی؛ فرار از خشکی به توانایی گیاه زراعی برای تکمیل سیکل زندگی خود قبل از وقوع کمبود آب اطلاق می گردد. استفاده از این مکانیزم، بیشتر درمناطقی که شرایط خشکی در اواخر فصل رشد بروز می‌کند اهمیت دارد. _ تحمل خشکی؛ تحمل خشکی به قابلیت گیاه برای تحمل نوعی از کم آبی که به تدریج بروز کرده و با پتانسیل آبی گیاه ...

به دلیل مشکلات ناشی از کم آبی در زمین های کشاورزی، استفاده از خاک های نامرغوب و آسیبی که در نتیجه ی این عوامل به درختان و گیاهان وارد می‌شود، استفاده از گچ کشاورزی توصیه می گردد. گچ کشاورزی، اثرات کم آبی و شوری خاک را کاهش داده و خاک را اصلاح می کند. هم چنین جهت کاهش وزن مخصوص ظاهری خاک و در نتیجه پوک شدن بافت خاک، از گچ در زمین های کشاورزی استفاده می شود. زمانی که خاک پوک تر شود، رشد و توسعه ی ریشه افزایش می یابد و در نتیجه ی گسترش ریشه ها، جذب آب و جذب عناصری مانند فسفر که جذب آن به مقدار ریشه بستگی دارد نیز بیشتر می‌شود. گچ کشاورزی همان سولفات کلسیم آبدار است که بدون عوارض بوده و نتایج مؤثری در ذخیره ی آب آبیاری و اصلاح بافت خاک دارد. این ماده به دلیل طبیعی بودن، برای گیاه و محصول ضرری ندارد و کمک می کند تا محصولات کا ...

کمبود آب (تنش خشکی) بر اساس طول مدت زمان دوام آن بـه دو حالت موقتی و دائمی تقسیم می شود. کمبود موقتی اغلب در اواسـط روزهای گرم تابســتان است و طی آن، میزان آب گیاه در اثر بالا بودن شدت تبخیر و تعرق کاهش پیدا می کند که موجب بـروز اثـرات پژمردگی موقت در گیاه خواهد شد. در کمبود دائمی (ماندگار) خشکی برای مدت زمان بیشتری ادامه پیدا می کند و در این حالت ممکن است گیاه در اثـر تـداوم خشکی از بیـن بـرود. تنش آبی می تواند در تمام مراحل رشدی درختان مرکبات اثرات منفی چشمگیری داشته باشد. وجود مقدار کافی آب در اطراف ریشه درختان مرکبات اثر زیادی در گلدهی و تشکیل میوه دارد و با تنظیم مناسب ریزش گل و میوه می تواند نقش مهمی در درشتی میوه ها، عملکـرد درخت، کیفیـت داخلی میوه و رشد و نمو تاج داشـته باشد. درجه خسارت های وارده از خشکی در باغ ها ...

سنجد Elaeagnus angustifolia یک گیاه دارویی و صنعتی به شمار می‌رود و نسبت به سرمای زمستان مقاوم بوده و تا دمای ۲۴- درجه ی سانتی گراد را تحمل می کند. بادهای سرد و خشک باعث آسیب به سرشاخه ها و خشک شدن آنها می شود. هم چنین گرمای تابستان را به خوبی تحمل کرده و به همین دلیل در اکثر نقاط کشور قابل کشت و پرورش است. باید توجه داشت که محیط کم نور و وجود سایه باعث عدم گلدهی گیاه می شود و به مکانی با نور کامل آفتاب نیاز دارد و سایه ی اندک را تا حدودی می تواند تحمل کند. درخت سنجد نسبت به کم آبی نیز مقاوم بوده اما آبیاری مناسب جهت توسعه ی ریشه لازم است.

عکس العمل درخت خرما در مقابل کم آبی با اکثر درختان میوه تفاوت دارد و علائم ظاهری مانند زرد شدن و ریزش برگ‌ ها خیلی‌ دیرتر اتفاق می افتد. این تغییر رنگ و ریزش برگ، با کم آبی درخت در فصل های بهار و تابستان دیده می شود. هنگامی که نخل حدود چند هفته بـا کم آبی رو به رو شـود، معمولا علائم کم آبی را به طـور خیلی جزئی در برگ هـا نمایـان می سازد و تغییـر رنـگ برگ ها نیـز بـه کندی اتفـاق می افتد. در صورتـی کـه کـم آبی بـرای مدت طولانی اتفاق بیفتد، به تدریج برگ های مسن درخت خشک می شـوند، تـا آب موجود در آن هـا بـه مصـرف جوانـه انتهایی برسـد و ایـن قسـمت کمتر آسیب ببینـد. به این ترتیب گیاه خرما می تواند چندین سال به زندگی خود ادامه دهد. خشکی و کم آبی در نخل در سن های خاصی سبب توسعه گسترده سیستم ریشه ای می شود. این امر سبب افزایش جذب آب ...

کمبود رطوبت در زمان کاشت، سبب سبز غیریکنواخت شده و کمبود رطوبت در زمان گلدهی نیز منجر به تشکیل کمتر میوه و بدشکلی آن میشود. در حالی که، تنش رطوبتی در نزدیکی دوره برداشت، سخت اندازه میوه را کاهش داده و بوته نیز سریع تر از بین میرود. نیاز آبی بوته هندوانه از زمان تبدیل گل ها به میوه، رو به افزایش بوده و اوج نیاز آن زمانی است که هندوانه کال درحال رسیدن است. اگر آبیاری در این بازه زمانی کم باشد، هندوانه به اندازه کافی رشد نکرده و کیفیت میوه افت خواهد کرد. با نزدیک شدن زمان برداشت، آبیاری باید محدود شود زیرا آبیاری زیاد در این مرحله، منجر به عارضه سفید شدن مغز گوشت هندوانه، کاهش درصد قند و ترکیدن میوه میشود. حدود دو هفته پیش از آماده شدن میوه ها برای برداشت، آبیاری هندوانه را متوقف کنید؛ وقفه در این مرحله، سبب تمرکز بیشتر قند ...

گل راعی که به نام علف چای نیز معروف است، از جمله گیاهان دارویی رایج و شناخته شده می باشد. از فرآورده‌های آن در صنایع داروسازی استفاده می شود و مصرف خوراکی نیز دارد. حدود یک متر ارتفاع دارد و گل های آن زرد و سفید رنگ با پنج گلبرگ است. مصارف دارویی آن به صورت کرم و پماد عرضه شده و در درمان دردهای عضلانی، سوختگی های سطحی و ترمیم ترک پا موثر می باشد. اثر ضد افسردگی و ضد ویروسی نیز دارد و به تسکین دردهای عصبی و ترمیم بافت های عصبی کمک می کند. از آن در تهیه ی دمنوش ،صنایع بهداشتی و روغن نیز استفاده می شود. گیاهی علفی و چندساله و بومی اروپاست و به تابش مستقیم آفتاب نیاز دارد. خاک های با بافت سبک و زهکش خوب را می پسندد و نسبت به خاک‌های اسیدی و قلیایی نیز تا حدودی مقاوم است. نسبت به سرما، شوری و کم آبی حساس بوده و در مناطق خش ...

منظور از تنش آبی همان کاهش آبیاری یا به عبارت دیگر کاهش دسترسی گیاهان به آب است. تنش کم آبی منجر به کاهش تولید محصول و عملکرد گیاه می شود. باید توجه داشت که کم یا زیاد شدن میزان آب علاوه بر آنکه ساختار گیاه را تغییر می دهد، بر تمامی فعالیت های گیاه تاثیرگذار است. طبق تعریف محققان حوزه ی کشاورزی، تنش آبی به زمانی گفته می شود که میزان آب تعریق شده از گیاه بیشتر از آب جذب شده توسط گیاه باشد. تمامی گیاهان چه در مناطق معتدل، چه در مناطق خشک و نیمه خشک دچار تنش کم آبی می شوند. طی تنش کم آبی گیاه دو حالت را از خود نشان می دهد: 1- در این حالت، گیاه سعی می کند خود را با شرایط کم آبی وفق دهد. در این شرایط، کمبود شدید آب وجود ندارد و گیاه می تواند به حیات خود ادامه دهد. 2- در حالت دوم کمبود آب شدید بوده و گیاه نمی تواند با آن کن ...

افزایش توسعه گلخانه ها با توجه به خشکسالی ها و بحران کم آبی در کشور، اجتناب ناپذیر است. یکی از مهمترین عوامل در افزایش تولید در محصولات گلخانه ای، برنامه ریزی و مدیریت مناسب آبیاری است که در آن تعیین نیاز آبی نقش اساسی دارد. چنانچه نیاز آبی گیاه در برنامه ریزی آبیاری، کمتر از مقدار نیاز آبی واقعی گیاه لحاظ گردد، باعث بروز علائم ناشی از تنش خشکی در گیاه مانند توقف رشد، کوچکتر شدن برگ، کوتاه شدن فاصله میان گره ها، بدشکل شدن و ریزش برگ ها، سوختگی حاشیه برگ ها و نیز کاهش عملکرد می شود.

کینوا که نام علمی آن Chenopodium quinoa است، دانه های ریزی دارد و به خاویار گیاهی معروف شده و به غلات شبیه است. این دانه ی مغذی، طی سال های اخیر در استان فارس به عنوان کشت جایگزین، جایگاه سوم کشور را به خود اختصاص داده است. این محصول به عنوان یک کشت سازگار با کم آبی و مقاوم به تنش خشکی تثبیت شده و به صورت جایگزین برنج مصرف می شود. علاوه بر آن به دلیل مواد مغذی زیادی که دارد، اهمیت بسیاری در بین مردم پیدا کرده است. لازم به ذکر است که کینوا جزء زراعت های نوپا و اقتصادی است که هم برای کشاورزان مقرون به صرفه بوده هم نسبت به بحران کم آبی کشور سازگاری نسبتا بالایی دارد. کینوا از جمله محصولاتی است که می تواند هم به اقتصاد خانواده و هم به سلامت آنان کمک کند. این محصول هم‌چنین از نظر تأمین مواد مغذی، می تواند گزینه ی بسیار خوب ...

از جمله ی ویژگی های با ارزش درخت انار، انعطاف پذیری آن نسبت به انواع خاک ها و تحمل کم آبی و شوری آب و خاک می باشد. انار را می توان در انواع خاک ها از شنی تا رسی و حتی اراضی شور کشت کرد، اما درخت انار برای رشد مطلوب، به خاکی با زهکشی خوب و بافت متوسط رسی احتیاج دارد. خاک های با بافت شنی- رسی مناسب ترین خاک برای تولید انار می باشند. بافت لوم و هدایت الکتریکی(Ec)کمتر از 2 دسی زیمنس بر متر حد مطلوب برای خاک باغ انار می باشد. ریشه ی درخت انار تا عمق 1/5 متری زمین نفوذ می کند و قدرت ریشه زایی آنها بالاست ولی حداکثر ریشه ها در عمق 50-20سانتی متری قرار دارند. شخم سالانه و مصرف کودهای دامی در بهبود شرایط فیزیکی، تهویه بهتر خاک، گسترش ریشه و افزایش کمی و کیفی میوه بسیار مؤثر است.