حلزون و روش های کنترل

حلزون ها از لحاظ ظاهری با لیسکها متفاوتند. حلزون ها برخلاف لیسک ها دارای صدف آشکار و مارپیچ بوده و خسارت و زیان اقتصادی آن ها به مراتب کمتر از لیسک هاست. به نظر می رسد حلزون ها در خاک های قلیائی که دارای کربنات کلسیم آزاد است کمتر دیده می شوند.

حلزون ها نیز همانند لیسک ها فعالیت شبانه داشته واز پارانشیم برگ تغذیه می نمایند. فعالیت حلزون ها در شرایط مرطوب شدیدتر بوده و طول تابستان تا اوایل پائیز تخم های خود را در خاک قرار می دهند. بعضی از گونه ها ممکن است تا چندین فصل زنده بمانند .

حلزون سفید وحلزون قهوه ای از مهمترین گونه های غالب به شمار می روند. حلزون قهوه ای علاوه بر مرکبات از چای، انگور، درختچه های زینتی و صیفی وسبزی و… نیز تغذیه می کند. تخم آنها معمولا در توده های 60 تا 100 عددی دیده می شود. حلزون ها نیز همانند لیسک ها هرمافرودیت هستند و صدف جانور نیز عضو حفاظتی به شمار می رود که می تواند حلزون را از تابش نور مستقیم آفتاب وخشک شدن آب بدن جانور محافظت کند.

روش های کنترل زراعی و بیولوژیک:

جمع آوری واز بین بردن حلزون ها و لیسک ها با دست در سطوح کوچک مؤثر بوده و آن ها غذایذ مناسبی برای ماکیان به شمار می روند.

– شخم و شیار اراضی زراعی و باغی پس از تخم ریزی آنها در کاهش جمعیت حلزون ها و لیسک ها مؤثر می باشد.

– مبارزه با علف های هرز و جمع آوری جعبه های میوه که در باغات در فصول مرطوب رها می شوند، به منظور از بین بردن پناهگاه حلزون ها و لیسک ها مهم می باشد.

– ایجاد پناهگاه هائی که نقش تله را برای این جانوران بازی می کنند نیز مفید می باشد. برای این منظور تکه های سفال و با تخته های پهنی که ابعاد 30 × 30 سانتی متر داشته و 3 تا 4 سانتیمتر بالاتر از سطح زمین قرار می گیرند استفاده می شود و پس از مدتی می توان حلزون ها ولیسک ها را جمع آوری و معدوم نمود .

– ایجاد نوارهای حفاظتی : با استفاده از مواد جاذب الرطوبه مانند آهک زنده ، خاکستر چوب، نمک طعام، سولفات آمونیم، سولفات مس و… می توان نوارهائی در اطراف محدوده کشت و کار به وجود آورد تا به محض تماس با این مواد آب بدن لیسک ها از دست رفته و تلف شوند.

یا با پوسته شلتوک برنج به سبب وجود سلیس فراوان و نوک تیز بودن پوسته ها، می توان از ورود لیسک ها به محدوده کشت و کار جلوگیری نمود. البته باید توجه نمود شرایط اقلیمی مازندران ( بارندگی و رطوبت زیاد ) تاثیر مواد جاذب الرطوبه را کم می نماید و بعضی از مواد فوق باعث تغییر شرایط فیزیکی و شیمیائی خاک می گردد . لذا استفاده از مواد فوق باید با نظارت کارشناسان مربوطه صورت گیرد .

* مبارزه شیمیائی :

قبل از مبارزه شیمیائی رعایت نکات ایمنی و احتیاطات لازم به منظور جلوگیری از مسمومیت های احتمالی چهارپایان، پرندگان و مرغان خانگی الزامی است.

مبارزه شیمیائی معمولا در مواقعی که حلزون ها و لیسک ها فعال ترند و هوا خنک، ابری یا مه آلود و احتمال بارندگی نمی رود توصیه می گردد. هوای خشک و آفتابی که توام با وزش باد است بدترین زمان مبارزه با این آفات است. بارش باران های شدید نیز از کارائی مبارزه شیمیائی می کاهد.

بهترین روش مبارزه با آفات فوق طعمه پاشی است. آزمایش های انجام شده طی سالهای 79-78 در مازندران کار آئی روش طعمه پاشی را در مقایسه با روش محلول پاشی تائید نموده است. مضافا اینکه باقیمانده سم در روش محلول پاشی به مراتب بیشتر از روش طعمه پاشی است.

استفاده از طعمه های آماده نظیر متالدهید 6% به میزان 25 – 20 کیلوگرم در هکتار یا متیوکارب ( مزورول 4% ) به میزان 25 – 20 کیلوگرم یا طعمه آماده شده توسط کشاورزان با استفاده از سبوس گندم به یزان 20 کیلو وحشره کش کارباریل ( سوین ) به میزان 1 کیلو گرم تاثیر مطلوبی دارد.

مبارزه ( طعمه پاشی ) باید هنگام عصر یا شبها که لیسک ها فعالیت دارند صورت پذیرد. برای جذب بیشتر لیسک ها به سمت طعمه ها می توان قدری ملاس چغندر قند را به هنگام تهیه طعمه اضافه نمود.