فعالیت بیولوژیک و کاربرد اسانس در صنایع مختلف، بستگی به ترکیبات شیمیایی موجود در آن دارد، که خود تحت تأثیر عوامل محیطی ذیل می باشد: ✅مرحله رشد، ✅زمان برداشت، ✅شرایط کشت و ✅اندام مورد استفاده قرار می گیرد. تحقیقات انجام شده در رابطه با تغییرات میزان و اجزای اسانس در مراحل مختلف رشد در گیاهانی مانند شوید، زنیان و گونه های نپتا صورت گرفته و نتایج نشان دهنده تفاوت میزان و اجزای اسانس در گیاهان مختلف و در مراحل مختلف رشد می باشد.   

مریم گلی کبیر، گیاهی است علفی، متعلق به خانواده نعناعیان (Lamiaceae) که در ایران 58 گونه گیاه علفی یکساله و چند ساله دارد. منشأ این گونه را مناطق شنی و خشک قفقاز، ایران و سواحل اروپایی مدیترانه گزارش کرده اند که از اوایل قرن بیستم فقط برای استفاده از گل های آن کشت می شد. این گیاهان دارای برگ های طوقه ای بزرگ با سطحی ناصاف و برجسته می باشد. برگ ها دارای دمبرگ کوتاه به رنگ نقرهای تیره و گل ها صورتی و بنفش یا سفید رنگ هستند. همچنین گل های این گیاه دارای شهد می باشند. مریم گلی کبیر، گیاهی خشکی دوست است و در طول رویش به نور کافی، هوای گرم و آب کم نیاز دارد که البته آب فراوان و هوای خنک، رشد رویشی این گیاه را افزایش می دهد. این گیاه تقریباً در هر نوع خاکی قادر به رویش است و می توان از بافت های مختلف خاک برای کشت آن استفاده ...

چای ترش (چای قرمز)  گیاهی دو منظوره است که اجزای مختلف آن شامل میوه، فیبر و چوب مورد استفاده قرار می گیرد، اما از برگ و دانه های آن در طب سنتی استفاده می شود. کاسبرگ گیاه خاصیت تب بر دارد و به صورت چای مورد استفاده قرار می گیرد و از آن ژله و مربا هم درست می شود. ✅این گیاه دارای خصوصیاتی نظیر: ✔️ضد افسردگی، ✔️متحجرکننده، ✔️ضدکرم روده ✔️و دارای خاصیت آنتی اکسیدانی ✔️و تاثیر زیادی در کاهش فشار خون دارد. در پیکر گیاهان دارویی مواد خاصی ساخته و ذخیره می شوند که این مواد دارای خواص متعددی هستند، از جمله می توانند به عنوان مواد موثره برای مداوای برخی از بیماری ها مورد استفاده قرار گیرند که این مواد تحت تاثیر تنش شوری میتوانند تغییر کنند.

آلوئه ورا یا صبر زرد، متعلق به تیره لاله و جزء گیاهان گوشتی، چند ساله و همیشه سبز می باشد. این گیاه بومی آفریقای جنوبی و شرقی و ماداگاسکار است. آلوئه ورا یکی از گونه های مهم دارویی است که در نواحی گرم و خشک از جمله سواحل جنوبی کشور  می روید. ✔️نزدیک به 20 هکتار رویشگاه طبیعی صبر زرد در استان بوشهر یافت می شود. این گیاه در استان بوشهر، عمدتا در مساحت های کوچک کشت می شود. ✅این گیاه در صنعت آرایشی و بهداشتی، استفاده های زیادی دارد.

مریم گلی، گیاهی است علفی، متعلق به خانواده نعناعیان (Lamiaceae) و در ایران 58 گونه گیاه علفی یکساله و چند ساله دارد که 17 گونه آن انحصاری می باشند. این گیاه از روزگاران کهن مورد توجه خاص بوده و ابتدا به عنوان دارویی مؤثر برای معالجه عوارض ناشی از نیش حشرات، به عنوان ضد سم و همچنین داروی تونیک و مقوی برای تقویت روح و بدن و افزایش طول عمر به کار میرفت. در حال حاضر اسانس مریم گلی برای معطر کردن و خوشبو کردن گوشت های کنسرو و انواع سوسیس، گوشت مرغ و در عطرسازی به عنوان اسانس پایه برای مخلوط کردن با سایر اسانس ها برای تهیه عطر و اسپری مردان به کار می رود. اسانس گل های این گیاه همراه با اسانس گل هایی نظیر اسطوخودوس و یاس موارد استفاده متعدد و متفاوتی در صنایع مواد شیمیایی خانگی (نظیر عطر، ادوکلن، کرم، شامپو، صابون، لوسیون و ...

گیاه دارویی خارمریم از خانواده گل ستاره ای (کاسنی) می باشد و در سرتاسر اقلیم مدیترانه ای، خاورمیانه، امریکا و اروپا یافت می شود. مهمترین قسمت مورد استفاده این گیاه، بذر آن می باشد. کاربردهای اصلی خار مریم برای درمان بیماری های کبدی مانند ناخوشی های الکلی و انواع هپاتیت است. برای مواد مؤثره خار مریم خاصیت بازدارندگی بر علیه چربی نامناسب خون، ویژگی آنتی اکسیدانی و ضدسرطانی گزارش شده است. دانه های خشک شده خار مریم حاوی مجموعه ای از فلاونوئیدهایی است که سیلی مارین نامیده می شود. این اجزاء سیلی مارین است که دارای فواید درمانی هستند.  

مهمترین مشکل در زراعت گیاه خار مریم ریزش دانه های رسیده آن است، به طوری که عدم برداشت در زمان و شرایط مناسب باعث می گردد که افزون بر 50 درصد دانه ها توسط باد ریزش نمایند. دانه رسیده این گیاه دارای پاپوس های ابریشمی سفید رنگ بزرگی در نوک سرمی باشد که به آنها اجازه می دهد به طور مؤثری توسط باد پراکنده شود. عدم رسیدن همزمان گل آذین ها، از دیگر چالش ها در برداشت محصول دانه این گیاه است. زیاد بودن ارتفاع گیاه (افزون بر 2 متر در شرایط مناسب) برداشت محصول دانه را مشکل ساخته و ریزش دانه را افزایش می دهد. برداشت محصول با دست بسیار کند و خیلی پر خرج است. به ویژه آن که به طور تقریبی تمامی بخش های گیاه با خارهای بزرگ و بسیار تیز پوشانده شده است. در برداشت مکانیزه در مقایسه با برداشت با دست، عملکرد دانه تا حدود 50 درصد کاهش می یاب ...

اسانس اسطوخودوس در ✔️عطر سازی ✔️لوازم آرایشی و بهداشتی ✔️داروسازی ✔️رایحه درمانی ✔️صنایع غذایی ✔️نوشیدنی ها ✔️آفت کش ها ✔️علف کش های سازگار با محیط زیست و ... استفاده می شود. اسانس گل ها در مقایسه با برگ ها از کیفیت بهتری برخوردار است و میزان آن به نوع گیاه و شرایط اقلیمی محل رویش گیاه بستگی دارد و بین نیم تا یک و نیم درصد متغیر است.  

الف) اغلـب جـذب کود در گیاه، در دوره ی ظهور ساقه تـا گـلدهـی اسـت. ب) دوره های کـود سـرک در دوره رشد رویشی مؤثر است و درآب و هوای خــشک اثــر بیــشتری دارد. ج) تحقیقات نشان داده است که برای تولید 500 تا 600 کیلوگرم بذر افزودن: 40 تا 60 کیلـوگرم در هکتـار نیتـروژن،60 تا 90 کیلوگرم اکسید فسفر و 40 تــا 60 کیلــوگرم در هکتــار اکــسید پتاسیم در فصل پاییز و هنگام آماده سازی زمین، لازم است. د) هم چنین در مرحله ساقه دهی، افزودن 20 کیلوگرم در هکتار نیتروژن به صورت سرک، نقش عمده ای در افزایش عملکرد بذر دارد.

انیسون گیـاهی است علفـی، یکـساله، دارای ریـشه راست دوکی شکل، با انشعابات باریک. ســاقه مستقیم و استوانه ای شکل و کم و بیش کرک دار است. گل های کوچـک و سفید رنگ آن، معمولا به صورت چتر و میوه آن به رنگ های سبز مایل به خاکستری است. قــسمت مــورد اســتفاده آن، برگ و میوه های خشک شده است. انیسون دوره رشد متوسطی از شروع رویش بذر تا تولید میوه، 120 تا 150 روز دارد. بذرها بعد از 17 تا 25 روز سبز می گردند. رویش اولیه گیاهان بسیار کند است، به طوری که از رویش بذر تا ساقه دهی 35 تا 40 روز، از رویش بذر تاگل دهی، 65 تا 75 روز و از گلدهی تا رسیدن میوه، 20 تا 25 روز است.

عدس الملک، گیـاهی اسـت یکسـاله، علفی که در کنار جوی های آب و اطراف باغ هـا و مـزارع گنـدم رشـد می کند. پراکندگی رشد این گیاه در ایران، استانهای تهران و حاشیه آن، خوزستان و شمال کشور است. این گیاه دارای میوه هـایی (لگـوم ) به بزرگی 5/0×10-6 سانتیمتر، محتوی 9-6 دانه (بذر)، مسطح و قرمز رنگ است. عدس الملک از جمله گیاهانی است که از اهمیت خاص تغذیه ای و دارویی برخوردارند و در زمینه کاهش وزن و کنترل دیابت کاربرد دارند. دانه های آن علاوه بر مواد نشاسته ای حاوی مواد پروتئینی و لیپیدی می باشند. در طـب سنتی خواص درمانی متعددی به بذر عدس الملـک نسـبت داده شـده که از آن جمله میتوان اثر آن در پایین آوردن فشار خـون بـالا و نیـز کاهش قند و چربی خون را نام برد.      

چای ترش، متعلق به خانواده Malvaceae (پنیرک) و بومی آفریقا بوده در تمام مناطق استوایی و گرم کشت می شود و به عنوان گیاهی دارویی مورد توجه است. این گیاه دو منظوره است که به منظور استفاده خوراکی (کاسبرگ) و با استفاده از الیاف یا چوب، یاهر دو نوع مورد کشت و کار قرار می گیرد. از برگ آن به عنوان سبزی خوراکی، از دانه های آن به عنوان یک منبع غنی از پروتئین و از کاسبرگ های آن برای تهیه نوشیدنی های مختلف، بستنی، شکلات و کیک استفاده می شود. کاسبرگ چای ترش به عنوان دارو قابلیت استفاده دارد. کاسبرگ های چای ترش دارای اسیدهای آلی اگزالیک، مالتیک، سیتریک، تارتاریک و همچنین، ویتامین c، پروتیئن، مواد معدنی و آنتوسیانین می باشد. رنگ قرمز چای ترش به عنوان رنگ طبیعی در مواد غذایی، محتوای تغذیه ای برگ و خواص درمانی آن در کاهش فشار خون با ...

مرزه گیاهی دارویی، علفی و معطر کـه متعلـق بـه خانواده Lamiaceae (نعنائیان) می باشد. گونـه هـای ایـن جـنس بیشـتر در دامنه های کوهستانی منـاطق شـمال، شـمال غربـی، شـمال شـرقی، مرکزی و جنوب غربی ایـران پراکنـدگی داشـته و روی صـخره هـای آهکی و یا دامنه های سنگلاخی می رویند. این گونه دارای برگ هـایی است روی آن در سطح زیرین و همچنین کاسـه گـل و گـل غده هـای ترشـحی کـه حـاوی اسـانس مـی باشـند، دیـده مـی شـود.  سرشاخه های گلدار و به طور کلی قسمت های هوایی گیاه مـرزه کـه معمولا در زمان گلدهی چیده میشود و در سایه خشک می گردد، بوی معطر و اثر نیرو دهنده، تسهیل کننده عمل هضم، مقـوی معـده، مدر، بادشکن و به طور خفیف اثر قابض و رفـع اسـهال دارد. همچنین از این گیاه در مواد غذایی بـه عنـوان طعـم دهنده استفاده می شود. میزان اسانس در اند ...

در زراعت تک کشتی، تراکم بهینه یکی از عوامل موفقیت در تولید می باشــد. اگر میزان تراکم بوته بیش از حد بهینه باشد، عوامــل محیطــی موجود از جمله رطوبت، نور و مواد غذایــی در حد بهینه در اختیار هر بوته قرار نمی گیــرد و برعکس چنانچه تراکم بوته کمتر از حد مطلوب باشد از امکانات محیطی موجود به نحو مطلوب استفاده نمی شود که خود باعث کاهش محصول می گردد. تراکم بوته از جمله فاکتورهای مهم زراعی است که بر عملکرد کمی و کیفی گیاهان دارویی و هم چنین مواد موثره آن ها، تاثیرگذار است.در صورت تراکم شدید بوته ها باید اقدام به تنک کردن بوته های ضعیف تر کرد تا بوته های دیگر رشد و گسترش بهتر و مفیدتری داشته باشند.

آب یکی از مهم ترین عوامل محیطی در تولید محصولات مختلف می باشــد. به طوریکه کمبود آب در جریان تولید گیاهان می تواند صدمات ســنگینی به رشــد و نمــو و همچنین مواد موثره گیاهان دارویی وارد نماید. آب نه تنهــا به لحاظ اکولوژیکی بلکه به لحاظ فیزیولوژیکی نیز دارای اهمیت اســت. زیرا در اکثر فرآیندهای داخلی گیاه دخالت داشــته و تقریباً تمام فعالیت های متابولیکی سلول های گیاهی از جمله ساخت مواد موثر در گیاهان دارویی بستگی به وجود آب دارد. میزان اسانس در بابونه به شدت تحت تاثیر عوامل محیطی از جمله آب قرار گرفته به طوری که با کاهش آبیاری از مقدار اسانس کاسته می شــود. تحقیقات انجام شــده بر روی دو گونه تاجریزی حاکی از آن است که مقدار مواد موثره این گیاهان با آبیاری منظم و به موقع افزایش می یابد. همچنین مطالعه انجام شده توسط مظفر ...

گاوزبان یا براگو یک گیـاه یـک سـاله، متعلـق بـه خانواده گل گاوزبان می باشد. این گیاه در ایران دارای دو گونه با نام های گل گاوزبان ایرانی و گل گاوزبان اروپایی (براگو) است. گل های گاوزبان ایرانی، کمی درشت تر از گل های گاوزبان اروپایی است و از نظر خواص نیز اندکی با هم متفاوتند. اخیراً این گیاه به عنوان منبع گاما اسید لینولنیک، که یک اسید چرب پرارزش می باشـد،مورد توجه قرار گرفته است. مقدار روغن این گیاه حـدود40-30 درصد است که حدود 30-20 درصـد آن را گامـااسید لینولنیک تشکیل می دهد. گاما اسید لینولنیک در داروسازی برای کنترل بیماری هـای قلبی، دیابت و التهاب مفاصـل اسـتفاده مـی شـود.از خواص دیگر این گیاه می توان به داشتن طبیعت گرم، ادرار آور بودن، پایین آورنده تب در بیماری مثل سرخک و کرونا اشاره کرد. همچنین دمنوش این گیاه در ...