از جمله گیاهان دارویی پر کاربرد که خواص درمانی زیادی دارد، گیاه گزنه است. گزنه (Urtica dioica) گیاهی علفی است که در فصل تابستان رشد می کند و در فصل زمستان از بین می‌رود. این گیاه به نام های گزنده یا گزنه ی سوزاننده نیز معروف بوده و به دلیل اینکه سطح برگها و ساقه با کرک های تیز و تیغ مانند پوشیده شده به نام گزنه نام گذاری شده است. به طوری که در صورت تماس با پوست، التهاب و قرمزی ایجاد می کند. گزنه در محیط های مرطوب یافت می شود و از دیرباز، به عنوان چای و دم نوش استفاده می شده است. هم چنین خواص آنتی اکسیدانی و ضد میکروبی بسیاری دارد که به برخی از آنها اشاره می کنیم: _ به کنترل قند خون کمک می کند. _ در درمان کمر درد و آرتروز مؤثر است. _ باعث کاهش بیماری های قلبی عروقی می شود. _ منجر به کاهش آلرژی های فصلی می شود. ...

گیاه آنغوزه که به نام طلای کویر شناخته شده است، یکی از محصولات ارزشمندی است که به هندوستان صادر می شود. این گیاه با داشتن ارزش دارویی و درمانی بالا به عنوان گنجینه ای در دل کویر به شمار می‌رود. آنغوزه اغلب در خراسان جنوبی یافت می شود و بوته ای بزرگ، علفی و چندساله است که ارتفاع آن به دو و نیم متر هم می‌رسد. گیاه آنغوزه علاوه بر خواص دارویی گوناگون دارای کاربردهای اقتصادی چشمگیری در صنعت داروسازی است. با وجود این که در سال‌های گذشته برداشت بی‌رویه آنغوزه این گیاه مفید را در معرض خطر نابودی قرار داده اما همه ساله در مراتع استان بذرپاشی و کشت می‌شود و برداشت آن در سال به بیش از ۶۰ تن می رسد.

گیاه نعنا فلفلی با نام علمی .Mentha piperita L گیاهی علفی و پایاست و دارای برگ های پوشیده از کرک می باشد. اندام های هوایی گیاه معطر بوده و از آن در تهیه ی اسانس استفاده می شود. نعنا فلفلی از گذشته تا به امروز در طب سنتی جهت رفع انواع بیماریهای گوارشی و عضلانی مصرف می شده است. بخش مورد استفاده ی گیاه برگ های آن است و طبع گرم و خشکی دارد. مصرف نعنا فلفلی به صورت دم نوش توصیه شده است و برخی از فرآورده های آن نظیر اسانس خوراکی نیستند.

گلپر (Heracleum persicum) از خانواده ی چتریان و گیاهی یکساله، گلدار، علفی و پایاست. گلپر دارای انواع متفاوتی است و همه ی گونه های آن معطر هستند. این گیاه علاوه بر آشپزی در طب سنتی و داروسازی نیز کاربرد دارد. گل های گلپر چتری، سفید و معطرند و میوه ها به صورت برچه های تخم مرغی شکل و نازک ظاهر می شوند. طبع گلپر گرم و خشک است و خواص بسیاری دارد. از گذشته تا به امروز در درمان کمردرد، دفع انگل های گوارشی و تقویت حافظه استفاده می شده است.

شلغم یکی از سبزیجات ریشه‌ای و دارای خواص دارویی و درمانی است و به دلیل داشتن مواد معدنی و ویتامین، جزء سبزیجات مهم به شمار می رود. شلغم در خانواده ی کلم سانان جای می گیرد و در رنگ های سفید و بنفش یافت می شود. شلغم دارای انواع گوشت سفید و گوشت زرد می باشد و تکثیر آن از طریق بذر صورت می‌گیرد. بذر شلغم نیز دارای دو نوع زودرس و دیررس می باشد. جهت کاشت نوع زودرس می توان در شهریور و مهرماه اقدام به کاشت کرد. در صورت کاشت نوع دیررس می توان از مرداد تا شهریور کشت را انجام داد. شلغم را می توان به دو روش دستی و ردیفی کاشت. برای رشد بهتر آن شرایط محیطی زیر بسیار اهمیت دارد: 1- نور: محیط آفتابی یا نیم سایه برای کشت شلغم توصیه می شود. 2- خاک: بهتر است از خاک شنی، ماسه ای و با زهکشی بالا استفاده شود. 3- دما: باید توجه داشت که ...

شیرین بیان Glycyrrhiza glabra یک گیاه چندساله از تیره ی Fabaceae و به معنای ریشه شیرین است. در طبیعت به شکل بوته ای رشد می کند و دارای شاخ و برگ فراوان می باشد. شیرین بیان یک گیاه دارویی مهم و پرکاربرد بوده و به علت دارا بودن مواد قندی در صنایع غذایی نیز مورد مصرف قرار گرفته است. در طب سنتی از آن جهت درمان زخم معده بهره می گرفته اند. علاوه بر این خواص درمانی دیگری همچون ضد التهابی، آنتی اکسیدانی و ضد میکروبی نیز دارد. این گیاه در اکثر مناطق کشور به صورت خودرو رشد می کند و به عنوان علف هرز مزارع گندم و نخود شناخته شده است. ریشه ها قسمت دارویی مورد استفاده ی گیاه هستند که به رنگ قهوه‌ای و طویل می باشند. موارد مصرف شیرین بیان به صورت دمنوش، عرق گیاهی و قره مهک بوده و در عطاری ها عرضه می شود. این گیاه بهترین گیاه دارویی ضد ب ...

گیاه به لیمو از خانواده ی Verbenaceae و نام علمی Aloysia citrodora و از تیره ی شاه پسندیان است. کشت به لیمو به دلیل خواص دارویی و عطر دلنشینی که دارد دارای صرفه ی اقتصادی بالایی است. برگهای آن در هنگام تماس خشن به نظر می رسند اما بوی خوشایندی از خود منتشر می کنند. به لیمو برای رشد خود به نور مستقیم خورشید و آب زیادی احتیاج دارد. باید توجه داشت که سایه باعث ریزش برگها و علفی شدن ساقه ی گیاه می شود. دمای مناسب به لیمو 14 تا 28 درجه سانتی‌گراد ذکر شده و تحمل آن نسبت به سرما نسبی می باشد. برای تغذیه ی گیاه مصرف کود آهن هر دو ماه یکبار لازم است و در فصول سرد سال نیازی به کوددهی نیست. ترکیب خاک باغچه و ورمی کمپوست بهترین شرایط رشدی را برای به لیمو فراهم می کند. انجام هرس به منظور حذف سرشاخه های اضافی در اواخر فصل بهار تا اوایل ...

مرمرشک یا چلچلاوه با نام علمی Salvia macrosiphon گیاهی کشنده ی مگس است و در استان بوشهر می روید. گلهای ریز سفید و خوشبویی دارد و در گندم زارها رشد می کند. گفته می شود که مرمرشک نوعی مریم گلی لوله ای و از خانواده ی نعناعیان است. گیاهی چندساله با خاصیت دارویی است و کشت آن در پاییز انجام شده و در فصل بهار برداشت می شود. تحمل نسبتا بالایی نسبت به سرما دارد و در هر نوع خاکی به خوبی پرورش می یابد. از مزایای کشت آن میتوان به نیاز آبی کم اشاره کرد. مرمرشک در طب سنتی به عنوان یک مقوی اعصاب و آرامش بخش قوی شناخته شده و در درمان افسردگی بسیار موثر است.

کارلا همان خربزه ی تلخ و از خانواده ی کدوئیان است و به کدو سبز و خیار شباهت زیادی دارد. معمولا به صورت نرسیده برداشت می شود و در صورت رسیدن میوه طعم آن بسیار تلخ و غیر قابل مصرف خواهد بود. خربزه تلخ بیشتر در غذاهای آسیایی استفاده می شود و گوشت آن دارای خواص بسیاری است. سطح میوه برجسته بوده و طعمی تند و تلخ دارد. میوه ی کارلا علاوه بر داشتن خواص آنتی اکسیدانی، خواص درمانی و ارزش غذایی بالایی نیز دارد. جهت کاهش قند خون، کاهش سطح کلسترول و درمان عفونت های قارچی می توان از خربزه تلخ بهره گرفت. هم‌چنین در سلامت قلب، رفع بیماری های چشمی و پیشگیری از یبوست نیز موثر است. باید توجه کرد که مصرف بیش از حد آن باعث بروز بروز معده درد نشود.

بابونه گیاهی معطر و دارویی است که دارای خواص بی نظیری می باشد. برگهای بابونه کوچک با بریدگی های نامنظم و پوشیده از کرک است. گلهای آن سفید رنگ هستند و در تابستان رشد می کنند. از خواص فوق العاده ی گل بابونه می توان به درمان افسردگی و اضطراب، تقویت سیستم ایمنی بدن و سردردهای میگرنی اشاره کرد. بابونه از خانواده ی کاسنی ها و شامل دو گونه بابونه آلمانی و رومی است. نام انگلیسی بابونه Chamomile است و برخی از انواع زینتی آن یک ساله یا چند ساله هستند. بابونه از طریق بذر تکثیر می شود و به نور خورشید علاقه مند است. خشکی خاک و عدم رطوبت شرایط رشدی آن را نامساعد می کند.

گیاه گل گندم که نام دیگر آن قنطوریون می باشد، گیاهی است که گل و برگ آن خاصیت درمانی دارند. دانه های گیاه خاصیت مسهلی دارند و در درمان یرقان و سلامت کبد مفید هستند. هم چنین در درمان سرماخوردگی و سرفه ی شدید موثر است. نام علمی گل گندم Centaurea hypoleucajohncoutts و از خانواده ی Compositae می باشد. گیاهی یکساله یا دوساله با ساقه های به ارتفاع 25 تا 80 سانتی متر است و گل های آن اغلب آبی رنگ هستند. از آنجا که این گیاه بیشتر در مزارع گندم و غلات کشت می شود به گل گندم معروف است. از دیگر خواص درمانی آن می توان به رفع ورم ملتحمه چشم، قطع تب، روماتیسم، جلوگیری از چین و چروک و ریزش مو اشاره کرد. مصارف گل گندم برای خانم های باردار ممنوع است زیرا باعث سقط جنین می شود. گل گندم به مکان کاملا آفتابی، هر نوع خاک با زهکش خوب، حداقل دم ...

گل راعی که به نام علف چای نیز معروف است، از جمله گیاهان دارویی رایج و شناخته شده می باشد. از فرآورده‌های آن در صنایع داروسازی استفاده می شود و مصرف خوراکی نیز دارد. حدود یک متر ارتفاع دارد و گل های آن زرد و سفید رنگ با پنج گلبرگ است. مصارف دارویی آن به صورت کرم و پماد عرضه شده و در درمان دردهای عضلانی، سوختگی های سطحی و ترمیم ترک پا موثر می باشد. اثر ضد افسردگی و ضد ویروسی نیز دارد و به تسکین دردهای عصبی و ترمیم بافت های عصبی کمک می کند. از آن در تهیه ی دمنوش ،صنایع بهداشتی و روغن نیز استفاده می شود. گیاهی علفی و چندساله و بومی اروپاست و به تابش مستقیم آفتاب نیاز دارد. خاک های با بافت سبک و زهکش خوب را می پسندد و نسبت به خاک‌های اسیدی و قلیایی نیز تا حدودی مقاوم است. نسبت به سرما، شوری و کم آبی حساس بوده و در مناطق خش ...

کنگر فرنگی یا آرتیشو گیاهی خودرو با طبع گرم و خشک، ساقه های ضخیم و برگ های خاردار است. ساقه های آن شبیه کرفس است و در فصل بهار می روید. مصرف خوراکی و دارویی دارد و از آن در تهیه ی سوپ و سالاد هم استفاده می شود. باید توجه داشت که تنها غنچه‌های تازه ی گیاه که در اوایل بهار رشد می کنند، قابل استفاده هستند و پس از آن به دلیل سفت شدن قابل مصرف نیستند. خواص بی نظیر آن در درمان بیماری های گوارشی، فشار خون بالا، تقویت قلب و سلامت کبد باعث شده تا به یکی از مهمترین ذخایر دارویی کشور تبدیل شود. هنگام خرید کنگر فرنگی باید دقت کرد که برگ آن باز نشده و سبز باشد. اگر برگ ها قهوه ای شده باشند قابلیت مصرف ندارند.

کُنار میوه ی درخت سدر و از خانواده عنابیان است که هم برگ هم میوه ی آن خواص دارویی و درمانی دارد. ارتفاع آن به 10 متر می رسد و 40 گونه دارد. میوه سدر خوراکی است و فواید بسیاری شامل : ویتامین B، C، E، کلسیم، فسفر و آهن دارد. میوه ی کنار سبز رنگ با گوشت سفید یا زرد رنگ و شبیه به زیتون است و طعم خوشمزه و شیرینی دارد. در ایران بیشتر در مناطق جنوب و جنوب غرب یافت شده و در ماه های دی و بهمن تا اواخر فروردین به بازار عرضه می شود. طبع میوه ی کنار سرد است و خاصیت ضد سرطانی قوی دارد. به راحتی قابل هضم و دارای اثر ملین آور می باشد. میوه و هسته ی آن در درمان شکستگی استخوان و عضلات آسیب دیده مؤثر است و از بروز مشکلات پوستی مانند : آکنه و اگزما جلوگیری می کند.

گیاه مورد از جمله گیاهان دارویی پر کاربرد است چرا که از برگ، ریشه و میوه ی آن عصاره تهیه می شود. میوه ی آن خاصیت ضد نفخ دارد و برای کاهش قند خون مفید است. از رایحه گل و میوه مورد برای تهیه ی شربت ها استفاده می شود. هم چنین از برگ و میوه گیاه مورد، روغن استخراج می شود که اهمیت اقتصادی بالایی دارد. مورد یا مورت با نام علمی Myrtus communis L از خانوده Myrtaceae بوته‌ای همیشه سبز است که بومی مناطقی از مدیترانه شرقی و کشور‌های آسیای جنوب غربی است. در ایران در مناطق معتدل و سردسیر کوهستانی به وفور یافت می‌شود. میوه های مورد شبیه به بلوبری با طعم گس، هسته دار، کروی شکل و به رنگ آبی مایل به سیاه هستند. گل های آن سفید و خوشبو بوده و در اردیبهشت تا تیرماه ظاهر می شوند. طبیعت گیاه مورد سرد و خشک است و از قدیم در طب سنتی استفاده می ...

نام علمی آن Citrullus colocynthis و نام عربی آن حنظل و از خانواده‌ی «کدوییان» (Cucurbitaceae) است. هندوانه ابوجهل از نظر شکل ظاهری شبیه به هندوانه اما کوچک تر بوده و بومی مناطق جنوبی کشور است. این هندوانه گیاهی علفی، چندساله و به رنگ زرد مایل به سبز می باشد. گوشت میوه سفید رنگ و بسیار تلخ و دارای دانه های بیضی شکل است که پس از رسیدن به رنگ قهوه‌ای در می آیند. به دلیل وجود ماده ای به نام کوکوربیتاسین، خاصیت درمانی دارد و در دسته ی گیاهان دارویی قرار می گیرد. از آنجا که ترکیبات موجود در آن باعث ایجاد حساسیت در معده و روده می شوند، لذا باید در مصرف آن احتیاط کرد. جهت مصرف خوراکی، به صورت پودر و آسیاب شده استفاده می شود. یکی از خواص دارویی آن، کمک به ترشح انسولین و تنظیم قند خون است و به درمان دیابت کمک می کند. علاوه بر خواص ...

گیاه بومادران از خانواده ی کاسنی ها، علفی و پایاست. برگهای آن فاقد دمبرگ، دارای بریدگی های زیاد و باریک هستند. گل های آن به رنگ زرد و سفید و به صورت کاپیتول در انتهای ساقه قرار گرفته اند. بومادران علاوه بر مصرف خوراکی و درمان ناراحتی های گوارشی، مشکلات کبد و کیسه صفرا، مصارف موضعی، آرایشی و بهداشتی نیز دارد. اندام های هوایی گیاه به دلیل داشتن فلاونوئیدها، خاصیت ضد التهابی و ضد میکروبی دارند. در صورت حساسیت به گیاهان خانواده کاسنی، در دوران بارداری، زخم معده و ناراحتی های کیسه صفرا بهتر است از مصرف آن خودداری گردد. گلدهی بومادران در اوایل تابستان تا اواخر پاییز رخ می دهد و رایحه ای شبیه به بوی مشک دارد. به صورت دمنوش نیز قابل مصرف است و در کاهش تب، تحریک اشتها و درمان سرماخوردگی مفید است.

گل انگشتانه با نام علمی Digitalis purpurea از تیره ی بارهنگیان و با گل های کوچک زیبا به رنگهای بنفش، صورتی یا سفید است که در برخی از گونه های آن دانه‌هایی وجود دارد. این گل گیاهی دو ساله و بومی کشورهای اروپایی است. گل ها مخروطی شکل و به شکل زنگوله هستند و با خال هایی در دهانه ی گل تزئین شده اند. ارتفاع بوته ی آن به 90 تا 180 سانتی متر می رسد و سطح برگ ها کرکدار می باشد. گل انگشتانه به آفتاب کامل و سایه ی کم نیاز دارد و دمای مناسب رشد آن 5 تا 15 درجه ی سانتی گراد است. خاک مرطوب، ارگانیک با زهکشی مناسب را می پسندد، نیاز آبی بالایی دارد و رطوبت پسند است. تکثیر آن از طریق بذر صورت می گیرد و در سال اول، در رشد گیاه کند است. گل انگشتانه خواص دارویی نیز دارد و از آن در تهیه ی داروهای قلبی استفاده می شود.